Başakşehir'de Depreme Dayanıklı Dekorasyon

Başakşehir'in sokağını da biliriz, şantiyesini de. Biz Sümbül Dekorasyon olarak, lüks dekorasyon projelerinden sıradan tadilat işlerine kadar her aşamada sahada bizzat ter döken, ne yaptığını iyi bilen bir ekibiz. Öyle dolaylı laflarla, yuvarlak cümlelerle vakit kaybetmeyiz. Dairenizi yenilerken estetik ve konfor kadar, hatta onlardan çok daha önce sismik güvenliği düşünmek zorundayız. Biz buna depreme dayanıklı dekorasyon diyoruz.

İstanbul'un bu dinamik ve sürekli gelişen bölgesinde, dekorasyon kararları alırken ürkek değil, kendinden emin ama bir o kadar da sorumlu adımlar atmak şarttır. Yaşadığınız konutu hem modern bir yaşam alanına dönüştürmenin hem de sarsıntılara karşı nasıl tam korunaklı hale getirmenin yollarını ilk elden tecrübelerimizle paylaşıyoruz. Biz ihtimaller üzerinden "belki" demiyoruz; sahada bizzat uyguladığımız, arkasında durduğumuz teknik çözümleri sunuyoruz.

Başakşehir, İstanbul'un görece yeni inşa edilmiş, planlı konut projeleriyle öne çıkan modern bir ilçesidir. Belediye verileri incelendiğinde ilçedeki riskli bina oranı 2009 yılında %50 seviyelerindeyken, yürütülen kararlı kentsel yenileme hamleleriyle bu oran %12 ila %13 bandına kadar geriletilmiştir. Kayaşehir, Bahçeşehir, Güvercintepe, Şahintepe ve Ziya Gökalp gibi farklı mahallelerde konut yapıları büyük oranda 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) standartlarına uygun olarak yükselmektedir.

Şahintepe'deki Burgaz Çarşı Evleri, Güvercintepe'deki Kayapark Sakura Evleri ve Bahçeşehir'deki Yuvam Bahçeşehir Evleri gibi projeler ilçemizin deprem direncini her geçen gün yukarılara taşımaktadır. Ancak, bölgedeki zemin yapısı hakkında blok veya mahalle bazında ezbere, genelleyici iddialarda bulunmaktan kesinlikle kaçınmak gerekir; zira zemin parametreleri parsel bazında dahi büyük değişkenlikler gösterir. Bizim uzman olarak ilk tavsiyemiz, e-Devlet üzerinden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sistemlerine girerek "Hasar Tespit Sorgulama" ve bina kayıtlarınızı bizzat incelemenizdir.

Aynı şekilde zorunlu deprem sigortası kapsamındaki DASK poliçe sorgulamalarınızı da güncel tutmayı ihmal etmeyin.

Canı korumayan estetik, bizim gözümüzde tasarım hatasından başka bir şey değildir.

Yapısal Güvenlik Sınırları ve Net Sorumluluk Beyanı

Bir yapının taşıyıcı sistem güvenliği, statik yeterliliği, malzeme kalitesi ve zemin mekaniği analizi yalnızca lisanslı inşaat mühendislerinin, jeofizik uzmanlarının ve yetkili resmî kurumların işidir. Sümbül Dekorasyon olarak biz yapısal güvenlik teşhisi koymaz, bina sağlamlık raporu düzenlemeyiz. Biz, yapının mimari projesine ve statik sınırlarına sonuna kadar saygılı kalarak, iç mekânda sarsıntı anında devrilebilecek elemanları sabitleyen, can güvenliğini maksimuma çıkaran dekorasyon çözümleri üretiriz.

Yapısal bir tereddüt oluştuğunda müşterimizi derhal uzman mühendislere yönlendiririz. Bizim işimiz, binanın orijinal mukavemetine zarar vermeden, iç mekandaki sismik riskleri sıfırlayan akıllı tasarımlar yapmaktır.

Taşıyıcı Elemanların Dokunulmazlığı ve Ağır Yasal Yaptırımlar

İç mimari tadilatlarda bazen geniş alanlar elde etmek amacıyla duvarların yıkılması veya genişletilmesi talep edilir. Bizim bu konuda tavrımız çok nettir: Betonarme kolonlar, kirişler ve özellikle perde duvarlar kesinlikle bizim kırmızı çizgimizdir. Bu elemanlara dekoratif niş açmak, kablo kanalı geçirmek için derin kanallar oymak veya tesisat borusu sığdırmak için tıraşlamak gibi her türlü müdahaleden kesinlikle kaçının.

Yapısal taşıyıcılara yapılacak en ufak bir fiziksel müdahale dahi binanın sismik davranışını tamamen bozar. TBDY 2018 standartları, bu taşıyıcıların maruz kalacağı yük dağılımlarını milimetrik hesaplarla belirlemiştir ve bu dengenin bozulması tüm yapının sismik direncini çökertir. İşin hukuki boyutu da son derece ağırdır. Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 184. maddesinde düzenlenen "İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu", ruhsata aykırı olarak binada taşıyıcı unsurları etkileyecek değişiklikler yapan veya yaptıran kişilere 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörmektedir.

Daha da önemlisi, olası bir sarsıntıda binadaki kolon kesme veya taşıyıcıya zarar verme eylemi nedeniyle çökme yaşanırsa, sorumlular "olası kasıt" veya "taksirle öldürme" kapsamında yargılanarak 20 ila 25 yıla varan hapis cezaları ile karşı karşıya kalabilmektedir. Biz projelerimizde kolon ve perde duvar sınırlarını milimetrik olarak korur, tesisat geçişlerini asma tavan içlerinden veya mimari kapatma panelleri arkasından çözerek yapının statik bütünlüğüne asla dokunmayız.

Duvar Tipine Göre Ağır Eşya Sabitleme ve Ankraj Mühendisliği

Deprem anındaki yaralanmaların ve can kayıplarının çok büyük bir kısmı yapısal olmayan elemanların, yani devrilen gardıropların, kitaplıkların ve ağır portmantoların altında kalmaktan kaynaklanır. Bu nedenle ağır esya sabitleme uygulaması bizim için dekorasyonun lüksü değil, omurgasıdır. Biz, sarsıntı anında mobilyanın öne doğru devrilmesini engellemek için galvaniz kaplı, paslanmaz çelik L-gönye (köşebent) aparatlarını tercih ederiz.

Piyasada satılan 1 mm kalınlığındaki ince sac aparatlardan kesinlikle kaçının; bunlar sarsıntı yükü altında saniyeler içinde bükülür. Bizim kullandığımız minimum sac et kalınlığı 2 mm ila 2.5 mm olmalıdır. Sabitleme yaparken mobilyanın boyutuna göre 16x52x100 mm, 20x60x140 mm ya da 40x40x120 mm gibi ağır yük köşebentlerini kullanırız. Duvar tipini doğru analiz etmek, sabitlemenin en kritik aşamasıdır. Betonarme perde duvarlara yapılacak sabitlemelerde mekanik veya kimyasal ankraj sistemleri kullanırız.

Kimyasal ankrajlar, açılan deliğe epoksi bazlı reçine enjekte edilmesi ve çelik saplamanın yerleştirilmesiyle çalışır; bu yöntem betonla mükemmel bir yapışma sağlayarak tonlarca yükü taşıyabilir. Mekanik ankrajlar ise beton içinde genleşerek sıkışan çelik dübeller yardımıyla hızlıca yüksek taşıma kapasitesine ulaşır. Alçıpan duvarlar ise yapısal olarak zayıftır ve ağır yükleri doğrudan taşıyamaz. Alçıpan üzerine ağır bir kitaplık veya TV ünitesi sabitleyeceksek, arkadaki metal C-profilleri (stud) dedektörle bulup vidalamayı doğrudan bu profillere yaparız.

Eğer bu mümkün değilse, alçıpanı aşarak arkadaki tuğla veya beton duvara ulaşan uzun ankraj millerini kullanırız.

Asma Tavan ve Aydınlatmada Sismik Askılama Prensipleri

TBDY 2018 Bölüm 6, yapısal olmayan elemanların deprem yükleri altındaki tasarımını detaylıca düzenler. Asma tavanlar bu sınıftadır. Başakşehir'deki projelerimizde, deprem sırasında asma tavanın bir bütün olarak salınım yapıp duvarlara çarparak yıkılmasını önlemek amacıyla sismik askılama çözümleri uygularız. Standart askı telleri yerine sismik halat ve rijit profiller ile tavan karkasını çapraz gergi hatlarıyla sabitlemek gerekir.

Sismik askıların boru ve hat geçişlerine yakınlığında uluslararası sismik standartlara sadık kalarak, son askı noktası ile hat bitişi arasındaki mesafeyi maksimum 1.8 metre ile sınırlandırıyoruz. Aydınlatma elemanlarında ise sarkıt ve ağır avizelerin montajı hayati önem taşır. Ağırlığı 5 kg'ı geçen avizeleri asla asma tavanın ince alçıpan karkasına taşıtmayız. Bu elemanları, çelik dübeller ve sismik askı zincirleriyle doğrudan tavandaki betonarme döşemeye ankrajlarız.

Sarsıntı anında avizenin kırılıp düşmesini engelleyecek emniyet halatlı montaj sistemlerini zorunlu kılarız.

Cam, Ayna Emniyeti ve Hafif Malzeme Devrimi

Büyük salon aynaları, giyinme odası dolap kapakları ve camlı bölmeler deprem anında kırıldığında adeta birer bıçak gibi etrafa saçılır. Biz, projelerimizde kullandığımız tüm ayna ve cam yüzeylerin arkasına 100 mikron (4 mil) kalınlığında yüksek mukavemetli şeffaf güvenlik cam filmi uygulamasını standart hale getirdik. Bu film, cam kırılsa dahi tüm parçaları bir arada tutarak dağılmasını ve etrafa zarar vermesini tamamen engeller.

Malzeme seçiminde ise ağır taş ve mermer kaplamalar yerine daha hafif ve esnek alternatifleri devreye alıyoruz. TV arkası duvar kaplamalarında veya şömine çevrelerinde 2-3 cm kalınlığında, metrekaresi 80 kg'ı bulan doğal mermer bloklar yerine; esnek taş paneller, ultra hafif porselen levhalar veya poliüretan bazlı mermer görünümlü paneller kullanıyoruz. Bu malzemeler hem deprem ivmesi altında duvardan kopup düşme riskini minimize eder hem de binaya gereksiz ek yük bindirmez.

Binanın yükünü hafifletmek, sarsıntı anında hayat kurtarmanın ilk kuralıdır.

Tahliye Koridorlarının Açık Tutulması ve Tesisat Erişimi

Güvenli bir dekorasyon, sarsıntı anında tahliyeyi zorlaştırmayacak bir mekân kurgusu gerektirir. Dar koridorları, antreleri ve kapı önlerini devasa dresuarlarla, ağır saksılarla veya dekoratif heykellerle tıkamaktan kesinlikle kaçının. Çıkış koridorlarında net geçiş genişliğinin minimum 100 cm olması gerekir. Ayrıca, daire içindeki su, doğalgaz ve elektrik ana vanaları ile sigorta kutularının yerleri çok önemlidir. Mutfak veya antre tadilatlarında, görsel bütünlük sağlamak adına bu vanaları tamamen kapatan, erişimi zorlaştıran sabit dekoratif paneller yapmaktan kaçının.

Biz, bu altyapı elemanlarının önüne bas-aç mekanizmalı, gizli ama saniyeler içinde açılabilen esnek kapaklar tasarlıyoruz. Acil bir durumda vanayı kapatmak için harcayacağınız her saniyenin hayati önem taşıdığını çok iyi biliyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Alçıpan duvara gardırop sabitlenir mi?

Evet, ancak doğrudan alçıpan plakaya sabitlemek büyük bir hatadır. Biz bu durumlarda alçıpan arkasındaki metal konstrüksiyona (C-profillerine) doğrudan mekanik sabitleme yaparız veya özel yük dağıtıcı ankraj plakaları kullanırız.

Kiracıyım, duvarları delmeden deprem güvenliği sağlayabilir miyim?

Hafif elektronik eşyalar, küçük raflar veya çerçeveler için yüksek mukavemetli vidasız yapışkanlı sabitleme setleri kullanılabilir. Ancak ağırlığı 10-15 kg'ı aşan kitaplık, gardırop ve vitrin gibi mobilyalarda can güvenliği için kesinlikle vidalı ve çelik köşebentli ankraj uygulaması yapılmalıdır. Ev sahibinden gerekli izinlerin alınmasını ısrarla öneririz.

DASK evdeki dekorasyon hasarlarını karşılar mı?

DASK zorunlu deprem sigortası; temeller, ana duvarlar, ortak duvarlar, tavanlar, merdivenler ve asansörler gibi yapısal alanlardaki hasarları poliçe limitleri dahilinde karşılar. Ancak ev içindeki taşınabilir mobilyalar, gevşek dekoratif ögeler veya kişisel eşyalardaki hasarlar kapsam dışıdır. Bu nedenle dekoratif elemanların doğru ankrajla sabitlenmesi maddi kaybı önlemenin tek yoludur.